Hyperhidrose

Wat is Hyperhidrose?

Hyperhidrose betekent overmatig zweten. Zweten is een van de belangrijkste manieren waarop het lichaam warmte kwijt raakt. Mensen met hyperhidrose zweten echter veel meer dan nodig is om hun lichaamstemperatuur constant te houden.

Er zijn twee hoofdvormen van hyperhidrose:

1. Focale hyperhidrose is de vaakst voorkomende vorm. Hierbij is sprake van overmatig zweten van de voeten, handen en in ongeveer 30-40% van de gevallen van de oksels. Het gezicht kan ook zijn aangetast, maar komt minder vaak voor. Gustatiore hyperhidrose komt nog minder vaak voor. Hierbij wordt de overmatige zweetproductie op het gezicht veroorzaakt door gekruid of pikant voedsel. Botox® wordt aanbevolen voor de behandeling van focale hyperhidrose in de oksels (axillaire hyperhidrose) als andere behandelingen geen verbetering bieden….

2. Bij generaliseerde hyperhidrose is het hele lichaam aangetast. Deze vorm komt veel minder vaak voor en wordt meestal veroorzaakt door een andere ziekte, zoals een infectie, diabetes of door een overactieve schildklier. Het overmatige zweten stopt meestal als de ziekte wordt behandeld.

Hoe vaak komt hyperhidrose voor?

Naar schatting heeft ongeveer 1% van de bevolking een bepaalde vorm van hyperhidrose. De aandoening ontstaat meestal tussen het 10e en 30e levensjaar.

Wat zijn de oorzaken van hyperhidrose?

Het is niet bekend waarom sommige mensen de aandoening ontwikkelen en anderen niet. Ongeveer eenderde tot de helft van de mensen met hyperhidrose heeft een familielid met een soortgelijk probleem, wat mogelijk wijst op een genetische oorzaak.

Hyperhidrose wordt veroorzaakt doordat een bepaald type zweetklier, de eccriene zweetklieren, overactief is. Deze klieren worden nagenoeg overal in de huid aangetroffen maar komen in een hogere concentratie voor in de huid van de handpalmen, voetzolen en oksels.

Veel dingen kunnen aanzetten tot normaal zweten en dat geldt ook voor hyperhidrose. Alleen wordt bij hyperhidrose overmatig zweet geproduceerd. Voorbeelden daarvan zijn onder meer:

• lichaamsbeweging
• warmte of kou
• alcohol, koffie of thee, roken, gekruid of pikant voedsel
• stress, angst of sterke emoties bepaalde momenten van de dag

Mensen met hyperhidrose produceren grote hoeveelheden zweet. Dat betekent dat de handen, voeten, borst of oksels (afhankelijk van welke plaats van het lichaam is aangetast) mogelijk constant vochtig zijn. Hierdoor kunnen normale alledaagse activiteiten worden bemoeilijkt en kunnen vervelende situaties ontstaan op het werk of bij sociale gelegenheden. Het is echter niet zo dat zweet door hyperhirosepatiënten een onaangename geur krijgt. Een onaangename zweetgeur wordt niet veroorzaakt door het zweetvocht zelf, zoals sommige mensen denken, maar door bacteriën die een verbinding met het zweetvocht aangaan als dit lang aanwezig blijft.

Wat kan ik aan hyperhidrose doen?

Hierna volgen enkele eenvoudige maatregelen die u zelf kunt treffen:

• Trek kleding aan die u koel houdt. Natuurlijke vezels zijn koel maar nemen zweet op en blijven vochtig. Sommige synthetische vezels zijn warm maar nemen geen zweet en voelen droog aan. Overweeg om overdag een stel schone kleren klaar te leggen.
• Houd uw werkomgeving koel en zorg voor goede ventilatie.
• Vermijd voedsel en dranken die aanzetten tot zweten. Deze zijn voor iedereen verschillend en u weet waarschijnlijk zelf welke producten bij u problemen veroorzaken.
• Verminder stress, spanningen en angst. Hier heeft iedereen mee te maken, maar mensen met hyperhidrose moeten daarnaast ook nog zien om te gaan met zweten. Denk na over hoe u door de dag heen de stress kunt verminderen, deel uw (werk)dag zorgvuldig in en maak tijd vrij voor ontspanning
• Besteed voldoende aandacht aan uw persoonlijke hygiëne. Hoewel vaak douchen niet altijd praktisch is, is het wel een doeltreffende en eenvoudige maatregel.

Wat is Botox® en hoe werkt het?

Botox® is een behandeling die wordt toegediend in de vorm van een injectie in de huid. Dit product wordt aanbevolen voor de behandeling van hyperhidrose. Het is reeds jarenlang gebruikt ter behandeling van spasmen van de oog-, gezicht- en nekspieren. Botox® wordt ook gebruikt om spierspasmen te verminderen bij volwassenen na een beroerte.

Botox® is een zeer zuiver afgeleid product van eiwit, botulinum toxine type A, dat verkregen wordt uit de bacterie Clostridium botulinum, die volgens moderne methoden gekweekt wordt. Wanneer lage doses Botox® in de huid worden geïnjecteerd, wordt de werking geblokkeerd van de zenuwen die de eccriene klieren bezenuwen, waardoor deze geen zweet meer kunnen produceren. Botox® blikkeert de zenuwuiteinden, maar na ongeveer 6-12 weken beginnen er nieuwe zenuwuiteinden aan te groeien. Dit betekent dat het effect van de behandeling enkele maanden aanhoudt, maar uiteindelijk na enkele maanden verdwijnt.

Wat gebeurt er tijdens een behandeling met Botox®?

Uw arts injecteert met een zeer dunne naald een kleine hoeveelheid Botox® in de oksel. Dit wordt 10 tot 15 keer herhaald, waarbij de injectieplaatsen gelijkmatig verdeeld zijn, met een tussenruimte van 1 cm. Soms wordt kleurstof gebruikt om de plaatsen te lokaliseren waar het meeste zweet wordt geproduceerd en waar dus de injecties moeten komen. Een behandelsessie duurt ongeveer 30 minuten.

Is de behandeling pijnlijk?

De naalden die worden gebruikt, zijn zeer dun en de meeste mensen hebben er dan ook weinig last van. Het is meestal niet nodig om pijnstillers of verdoving te gebruiken.

Hoe snel werkt het en hoe lang houdt het effect aan?

U zou binnen een week na de behandeling positieve resultaten moeten merken. In een klinisch onderzoek bleek de zweetproductie reeds één week na de behandeling met 83% t zijn gedaald. Bovendien was het zweten ten minste 50% minder bij 95% van de patiënten. U kunt uw volgende behandeling zijn verdwenen (meestal na 4 tot 7 maanden). Uw arts zal u laten weten wanneer u moet terugkomen voor een volgende behandeling.

Wat gebeurt er als ik besluit om met de behandeling te stoppen?

Botox® is na enkele maanden uitgewerkt. Er zal geen sprake zijn van blijvende veranderingen op de behandelde plaatsen als u besluit om geen vervolgbehandelingen te nemen. De intensiteit van het zweten wordt langzaam weer zoals het vóór de behandeling was.

Zijn er bijwerkingen?

Elke behandeling heeft bijwerkingen bij minstens een aantal patiënten. Bij klinische onderzoeken naar de behandeling van axillaire hyperhidrose met Botox®, maakte 11% van de patiënten melding van een bijwerking. Bij ongeveer 4,5% van de patiënten was sprake van een toename van de zweetproductie op een andere plaats van het lichaam.
Aangezien uitsluitend in de huid wordt geïnjecteerd, blijven de effecten van Botox® beperkt tot de zenuwen die de zweetklieren bezenuwen. Soms verspreidt een zeer kleine hoeveelheid Botox® zich vanuit de injectieplaats naar omliggende zenuwen die een spier aansturen. Bij klinische onderzoeken had ongeveer 0,7% van de patiënten last van lichte zwakte in de handen. Deze symptomen hielden niet aan en verdwenen nadat de behandeling werd gestopt. Omdat Botox® een eiwit is, is er een kleine kans dat er ‘griepachtige’ symptomen optreden (vermoeidheid, lichte koorts, spierpijn). Deze verdwijnen echter binnen een paar dagen. Mogelijk voelt u lichte pijn op de plaats van de injectie.
Neem contact op met uw arts als dergelijke bijwerkingen vervelend worden of als u andere bijwerkingen opmerkt waarvan u denkt dat die door uw behandeling zouden kunnen zijn veroorzaakt.

Is er een reden waarom ik me niet met Botox® zou mogen laten behandelen?

U kunt zich beter niet met Botox® laten behandelen als u bepaalde aandoeningen heeft en er zijn omstandigheden die bijzondere aandacht vragen. U dient uw arts te informeren over het volgende:

• als u denkt dat u mogelijk allergisch bent voor Botox® of aan één van de bestandsdelen.
• als u zwanger bent of overweegt om zwanger te worden, of als u borstvoeding geeft.
• als u spierproblemen heeft
• als u antibiotica of spierverslappende middelen gebruikt
• als u een bloedstollingsstoornis heeft of geneesmiddelen gebruikt die van invloed zijn op de bloedstolling zoals aspirine.
• als u in het verleden problemen kreeg na een behandeling met Botox®
• als u een operatie heeft ondergaan aan de oksels

Moet ik iets bijzonders doen wanneer ik word behandeld met Botox®?

• u moet voorkomen dat u zwanger wordt. Zorg dus dat u effectieve voorbehoedsmiddelen gebruikt.
• u mag geen borstvoeding geven als u wordt behandeld.
• u mag niet worden behandeld met antibiotica of geneesmiddelen die de spieren ontspannen.
• als u last krijgt van uw armen, doordat ze bijvoorbeeld slap zijn, dan kunt u minder goed in staat zijn om een auto te besturen of een machine te bedienen. Doe dat pas weer uit als u zich beter voelt.

Kan hyperhidrose op een andere manier worden behandeld?

Er zijn ook andere behandelingen voor hyperhidrose. Sommige heeft u mogelijk al eens
geprobeerd.

• aluminiumchloride is het actieve bestanddeel van bepaalde antitranspiratia. Dit middel wordt in meer geconcentreerde oplossingen gebruikt om hyperhidrose te behandelen. Het werkt vrij goed bij overmatig zweten in de oksels en is gemakkelijk te gebruiken. De uitwerking ervan houdt slechts 48 uur aan, maar wordt meestal dagelijks aangebracht. U kunt het blijven gebruiken terwijl u wordt behandeld met Botox® (maar niet als uw huid de eerste paar dagen na de injecties gevoelig is , want aluminiumchloride kan irritatie veroorzaken).
• Bij intoforese wordt een zwakke elektrische stroom door een bak water gestuurd (een elektrogalvanisch bad). Het aangetaste gebied wordt in het water gedompeld waarna elektrisch geladen deeltjes (ionen) de activiteit van de zweetklieren blokkeren. De werking houdt 3-4 dagen aan en langer als de behandeling wordt herhaald.
• Anticholinerge geneesmiddelen verminderen de activiteit van de zenuwen die de zweetklieren aansturen. Deze geneesmiddelen hebben invloed op het gehele zenuwstelsel en bijwerkingen als een droge mond, sufheid en constipatie kunnen hinderlijk zijn.
• Bètablokkers werken eveneens in op het zenuwstelsel maar de bijwerkingen hiervan zijn meestal minder hinderlijk. Bètablokkers kunnen helpen als het zweten verergert door stress en angstgevoelens. Mensen met bepaalde medische aandoeningen mogen deze middelen echter niet gebruiken.
• Anxiolytica (kalmerende middelen) kunnen helpen wanneer angst als een probleem wordt ervaren, maar deze middelen hebben vaak bijwerkingen en langdurig gebruik ervan wordt meestal afgeraden.
• Ontspanning, psychotherapie of acupunctuur zijn andere manieren die bij sommige mensen goede resultaten opleveren. Bespreek deze behandelingen met uw arts voordat u ze uitprobeert.
• Chirurgie kan een definitieve oplossing bieden, maar de bijwerkingen kunnen ernstig zijn en het resultaat kan slechts ten dele doeltreffend zijn. Zoals bij elke vorm van chirurgie vormt algemene anaesthesie een klein risico. Chirurgie wordt meestal overwogen wanneer andere behandelmethoden niets opleveren. Er bestaan een aantal mogelijke chirurgische ingrepen:
  • Sympathectomie betekent het blokkeren of doorsnijden van de zenuwen. Bij deze methode kan sprake zijn van een verhoogde zweetproductie op andere plaatsen van het lichaam.
  • Curettage betekent het verwijderen van de zweetklieren; tot de mogelijke problemen behoren onder meer onvolledige verwijdering (zodat zweten nog steeds optreedt) en slechte genezing.
  • excisie betekent het wegsnijden van de huid; dit kan grote littekens veroorzaken en het risico bestaat dat de wonden niet goed genezen.

Vergeet niet: raadpleeg uw arts bij vragen over hyperhidrose of de behandeling ervan.